گر زر خالص شده‌اى خوش تو را ور نه چه چاره است ز آتش ترا . جامى . گر زر دارى به زور محتاج نه‌اى بىزر نتوان رفت به زور از دريا . . . ) سعدى . رجوع به : اى زر تو خدا نه‌اى . . . ، شود . گر ز سوز تشنگى جانت بلب خواهد رسيد از خضر مپذير منت بهر آب زندگى . ابن يمين . گر ز كورى بر تو خشتى اوفتاد عاقلان از كور كى خواهند داد . مولوى . گر ز كه بستانى و ننهى بجاى اندر آيد كوه زان دادن ز پاى . مولوى . گر ز مغرب برزند خورشيد سر عين خورشيد است نه چيز دگر . مولوى . گر زمين را به آسمان دوزى ندهندت زياده از روزى . رجوع به : اگر زمين و زمانرا . . . ، شود . گر زهر دهد ترا خردمند بنوش ور نوش رسد ز دست نااهل بريز ( با مردم پاك‌اصل و عاقل آميز * وز نااهلان هزار فرسنگ گريز . . . ) خيام . نظير : دشمن دانا به از نادان دوست . گرستن بهنگام با سوك و درد به از خندهء نابهنگام و سرد . اسدى . رجوع به : گريهء بوقت . . . ، شود . گر سخن از نيكوئى چون زر بود آن سخن ناگفته نيكوتر بود . عطار . رجوع به : اگر طوطى زبان مىبست . . . ، شود . گر سخن راست بود همچو در تلخ بود تلخ كه الحق مر . نظامى . رجوع به : الحق مر . . . ، شود . گر سركه چكاندت كسى بر ريش برپاش تو بر جراحتش پلپل . ناصر خسرو . رجوع به : با بدان بد باش . . . ، شود . گر سعيدى از مناره اوفتيد بادش اندر جامه افتاد و رهيد چون يقينت نيست آن باد حسن تو چرا بر باد دادى خويشتن . مولوى . گر سگى بانگى كند بر بام كهدان غم مخور . رجوع به : آواز سگان كم نكند . . . ، و رجوع به : الكلب ينوح . . . ، شود . گر سگى يكهفته برخانى نيابد استخوان از پى تحصيل ستخوان ترك آن سامان كند . قاآنى .